Categorie archief: Uncategorized

Leterme formateur af op radio en teevee: Of hoe het medium ook een beetje de boodschap is.

leterme_hoofd120.jpg 

Als voormalig student Communicatiewetenschappen met een voorliefde voor alles wat met politiek te maken heeft, schoot mij gisteren een verre herinnering aan lang vervlogen lestijden te binnen. Ik zit in de aula, en een ietwat kalende, maar toch duidelijk rossige prof wiens naam mij op dit moment niet direct te binnen schiet, illustreert op voortreffelijke wijze Marshall Mcluhans catchall phrase “the medium is the message”. In het voorbeeld (dat trouwens ook door Mcluhan zelf aangehaald wordt) neemt de Republikeinse presidentskandidaat Richard Nixon het op tegen zijn Democratische uitdager John F. Kennedy. Het kopstukkendebat wordt niet enkel live in de ether gegooid, maar ook rechtstreeks op de beeldbuis van elke televisiekijkende Amerikaan gestraald. Wat bleek:

De bleke Nixon zweette als een rund onder de felle studiolampen en sprak ononderbroken aan één stuk door. Bovendien had ’s mans kostuum dezelfde kleur als het studio-decor, waardoor zijn gebaren moeilijk te onderscheiden waren. Wat een contrast met de gebronzeerde en cameragenieke JFK, die rustig sprak, pauzes in zijn speech durfde in te lassen en recht in de camera keek. Uit het onderzoek van McLuhan bleek dat radioluisterend Amerika Nixon als de afgetekend winnaar percipeerde, terwijl volgens televisiekijkend Amerika JFK met kop en schouders boven zijn tegenstrever uitstak. Dit noopte Mcluhan tot zijn befaamde “the medium is the message”-stelling. Maar wat heeft dit alles te maken met Yves Leterme?

Het nieuws dat Leterme zijn formatie-opdracht onvoltooid terug aan de koning gaf, bereikte mijn oren in de auto, luisterend naar de radio. De vertrouwde Radio 1 stem verwees mij door naar het parlement, waar Leterme speechte. In mijn verbeelding zag ik Leterme naar het spreekgestoelte in het midden van het halfrond stappen, en hoorde ik hem vervolgens een klare, duidelijke, emotionele en strijdvaardige redevoering geven over zijn beweegredenen. Wat een degelijkheid, wat een voorbeeld van goed bestuur zonder te besturen, dit vraagt om respect, dacht ik bij mijzelf.

Iets later op de dag kijk ik naar het Journaal op VRT en hoor ik dezelfde woorden in hun actuele setting plaatsgrijpen. Leterme staat helemaal niet in het midden van het parlementaire halfrond, ziet er ontspannen uit. Het beeld dat ik op de radio kreeg wordt bijgestuurd. Andere topics in het nieuws wekken mijn afschuw op: Leterme wordt als een held onthaald op het CD&V hoofdkwartier, de overslaande stem van Jo Vandeurzen en de bitcherige presence van Inge Vervotte beroeren respectievelijk mijn trommel- en netvlies.  Iets verder in het Journaal wordt op deningrerende toon gesproken over de parlementsverkiezingen van Rusland, die geheel aan de persoon van Poetin opgehangen worden, en waar de oppositie gewelddadig de kop ingedrukt wordt.

Op het crossmediale internet raadpleeg ik vlak voor het bekijken van TerZake de VRT-site, waar ik de speech van Leterme opnieuw kan bekijken. Dit maal begint het filmpje echter een half minuutje vroeger, en zien we een lachende Leterme een wel erg sarcastische opmerking maken naar de verzamelde pers toe, alvorens hij zijn voor mij intussen welbekende speech declameert. Leterme zegt tegen het verzamelde journaille iets in de trant van “Mijn excuses dat ik jullie zaterdagmiddag verpest, maar het zal niet meer gebeuren”, waarna hij zich terug in een serieuze plooi werkt en stijfdeftig zijn tekst afleest: “Dames en heren, de voorbije maanden heb ik al het mogelijke gedaan…”

Wat heeft dit nu allemaal met Mcluhan te maken? “Niet al te veel” is mijn antwoord, “Maar toch.” Mijn niet al te rooskleurige beeld van Leterme werd in een positievere richting bijgestuurd door het luisteren naar zijn speech op de radio. Diezelfde speech op televisie deed mijn negatievere gevoelens terug opwakkeren. Diezelfde speech met een half minuutje beeld en één zinnetje eraan voorafgaand, doen mij Leterme een machtsgeile tjeven bobo vinden.

In een TerZake Special worden “persoonlijke” beelden getoond, en “persoonlijke” vrienden van Leterme aan het woord gelaten. Rusland is niet zo ver af als wijzelf denken.

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder media, politiek, Uncategorized