Politieke Marketing. Of hoe Yves Leterme een Volvo is.

afbeelding.jpg

De master Politieke Communicatie van de UA stak maandag 24 september sterk van wal. Niemand minder dan Fons Van Dijck -naast Noël Slangen zowat de enige man in België die zich de term spindoctor kan toe-eigenen- opende het academiejaar met een lezing die de titel ‘Ontwaken in een 2-stromenland. Wat zijn de breuklijnen van de Vlaamse kiezer en hoe speelt politieke marketing hier al dan niet op in’ meekreeg.

Na eerst vluchtig wat marketingprincipes aangehaald te hebben (de klassieke 4 P’s ingezonderd) en Yves Leterme met een Volvo vergeleken te hebben (degelijkheid, veiligheid, ietwat stijfdeftig maar o zo saai), kwam Fons Van Dijck op de proppen met ‘drie lessen uit dertig jaar praktijkervaring’. Daarbij benadrukte hij het belang van zogenaamde opinie-leiders (en bekrachtigde daarmee het two-step flow model van Lazarsfeld), hield de luisteraars voor dat het laatste waar politici mee in de media komen het meest doorslaggevende is (denk aan de dioxine crisis), en vertelde over de evolutie van de breuklijnen in de Vlaamse politiek.

Vooral de laatste les van Van Dijck was interessant. In navolging van Elchardius onderscheidde Van Dijck de communautaire, de sociaal-economische en de sociaal-culturele (of ook wel levensbeschouwelijke) breuklijn. De jongste verkiezingen speelden zich af rond de assen Vlaamse Onafhankelijkheid vs. Federalisme (communautaire) en xenofobie – openheid (levensbeschouwelijke). Publieksonderzoek leerde Van Dijck dat de meest stemmen te ronselen vielen met een Vlaamse getinte en strenge koers, wat het succes van de coalitie CD&V/N-VA verklaart. Dat door het uitstippelen van zulke koers onze federale staat al meer dan 100 dagen een politieke impasse beleeft, en dat politieke marketing hier mee verantwoordelijk voor is, is dan ook geen vraag, maar een vaststelling. De vraag die hieruit voortvloeit is of politieke marketeers partijen enkel mogen (bege)leiden tot de dag van de verkiezingen, of ook rekening moeten houden met de dagen van politieke moed die daarop volgen.

About these ads

2 reacties

Opgeslagen onder media, politiek

2 Reacties op “Politieke Marketing. Of hoe Yves Leterme een Volvo is.

  1. Bij het lezen van dit artikel komt bij mij de volgende vraag naar boven:
    “Zijn er dan nog partijen die handelen vanuit eigen overtuiging en moraliteit? Of handelen partijen enkele nog naar opiniepeilingen en de raad van de politieke marketing specialisten (de zogenaamde spin-doctors)”

    En is het fenomeen van politieke marketing nu eigenlijk indirect de oorzaak van de politieke crisis waarin ons land verzeild is geraakt?

  2. dustyroadrecords

    Goede vragen! Die een antwoord verdienen.

    Eerst: wat is marketing? De kern van marketing bestaat erin dat niet het product, maar de consument centraal staat. Dit houdt in dat het product dat aangeboden wordt aangepast wordt aan de noden, wensen, waarden en normen van de consument.

    Wanneer we deze omschrijving van marketing toepassen op politiek, komen we bij uw vraag terecht: leidt marketing tot een stuurloze politiek? Een politiek waarbij op macht beluste politici los van hun ideologische overtuigingen (als ze die al hebben) zoveel mogelijk stemmen najagen?

    “Natuurlijk niet” luidt mijn antwoord. De bewegingsvrijheid van politici is namelijk beperkt. Als een Vlaams-nationalistisch politicus merkt dat ‘pro-België zijn’ goed in de markt ligt, kan ie moeilijk op een Belgicistische koers overschakelen. Dan zou de politicus in kwestie immers alle geloofwaardigheid verliezen. En zijn achterban. En alle vertrouwen.

    Wat doet politieke marketing dan wel? Binnen een partij heb je stromingen, vleugels. Niet iedereen is het eens met iedereen in een partij. En gelukkig maar. Zo hoor je sommige politici klagen dat hun partij een te linkse koers vaart, of juist een te rechtse,… Politieke partijen kunnen met marktresultaten in de hand kijken welke gelaat van hun partij hen de meeste stemmen zou kunnen opleveren.

    Is dat al? Nee. Het grootste gevaar van politieke marketing is volgens mij dubbel. Het eerste gevaar valt als ‘eenheidsworst’ te omschrijven. Aangezien alle partijen (in theorie) zoveel mogelijk stemmen trachten te verzamelen, heerst er het gevaar dat ze zich allen op ‘de gemiddelde kiezer’ gaan richten. De belangen van de minderheden blijven zo onbehartigd.

    Het tweede gevaar hangt hier mee samen. Door louter de massa achter na te lopen, kom je in een soort van zelfbestendigent proces terecht, waarbij vernieuwing uit den boze is, en iedereen ter plaatse blijft trappelen. Denk ik.

    Je laatste vraag, of de politieke crisis een indirect gevolg is van politiek marketing, werd door mij al min of meer beantwoord. Volgens mij is de hedendaagse politieke impasse een gevolg van onbezonnen omgaan met politieke marketing. Deze verkiezingen waren federale verkiezingen, en dienden te draaien rond het bestuur van de federale staat België. Door het feit dat er in België geen nationale kieskringen bestaan, en je dus enkel op vlamingen kan stemmen in Vlaanderen, ligt het in de logica van politieke marketing (dat de consument centraal stelt) dat je het dan enkel over die Vlaming (de consument, jouw doelgroep) hebt. (Bovendien is nietsmakkelijker dan het creëren van een extern vijandbeeld (de waal, de marokaan, de vreemdeling) om mensen bijeen te brengen. Cohesie en exclusie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, een wij veronderselt een zij (met uitgestoken wijsvinger), maar we dwalen af….)

    Als je het dan enkel over de Vlaming hebt, en enkel diens belangen, noden, waarden en wensen wil verdedigen (want daar heb je heel de tijd op zitten inspelen), is het nogal normaal dat, wanneer je met je eigen gecreëerde vijandsbeeld aan tafel gaat zitten om te onderhandelen, deze gesprekken nogal stroef verlopen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s